Tol in Nederland: waar betaal je en hoe werkt het?
Tolheffing is in veel Europese landen een bekend fenomeen, maar hoe zit het precies in Nederland? Zijn er tolwegen, tolbruggen of tunnels waarvoor je moet betalen? En wat betekent dit voor automobilisten en transportbedrijven die binnen Nederland of via Nederland reizen?
Hoewel Nederland relatief weinig tolheffing kent vergeleken met landen als Frankrijk of Italië, zijn er wel enkele plekken waar tol betaald moet worden. Dit artikel geeft een overzicht van tolheffing in Nederland, de betaalmogelijkheden en de recente ontwikkelingen.
Tolwegen, tunnels en tolbruggen in Nederland
Nederland kent geen uitgebreid netwerk van tolwegen, maar een aantal locaties waar tol wordt geheven:
Westerscheldetunnel
De bekendste tolweg in Nederland. De tunnel verbindt Zeeuws-Vlaanderen met de rest van Zeeland. Passage is alleen mogelijk na tolbetaling. Het tarief hangt af van het voertuigtype, maar sinds 2025 zijn alleen bussen en vrachtwagens nog tolplichtig. Auto’s zijn dus vrijgesteld!
Kiltunnel op de A24
De A24 is een relatief korte snelweg tussen de A16 en de N3 bij Dordrecht. Op deze route ligt de Kiltunnel, waar sinds 2022 tol wordt geheven. De tunnel vormt een belangrijke verbinding voor lokaal verkeer en transport. De tolheffing verschilt per voertuigcategorie en kan contant, met pinpas, creditcard of via abonnementen worden betaald. Voor aanhangers en caravans hoeft geen extra tol betaald te worden.
Tolbrug bij Nieuwerbrug
Het tolbruggetje in Nieuwerbrug a/d Rijn is de enige brug in Nederland waar tol geheven wordt. Het tarief per voertuig bedraagt €0.80 (prijspeil 2025) en moet contant betaald worden, al zijn er plannen om per 2025 ook pinbetalingen mogelijk te maken. De tol is overigens alleen van toepassing als de brugwachter aanwezig is om te innen, maar heb dus altijd een paar munten paraat.
A24 Blankenburgverbinding
Sinds december 2024 is dit de eerste snelweg in Nederland met elektronische tolheffing (e-TOL) zonder tolpoortjes. Deze route tussen Vlaardingen en Rozenburg vraagt tol voor passage, ook voor personenauto’s. De tol wordt geregistreerd via kentekencamera’s en kan vooraf of achteraf online betaald worden via e-Tol.nl of automatisch.
Betalen van tol: e-Tol en betaalmethoden
Tol kan in Nederland op verschillende manieren worden betaald: contant, pinpas, creditcard of via abonnementen. Voor bedrijven en internationale chauffeurs is het platform e-Tol.nl van belang. Dit digitale portaal faciliteert het betalen van tol, het beheren van ritten en het vereenvoudigen van administratie, zodat boetes worden voorkomen.
Specifiek voor de Blankenburgverbinding geldt:
- Personenauto’s en lichte voertuigen betalen €1,51 per passage.
- Zware voertuigen betalen €9,13 per passage.
- Aanhangers en caravans zijn vrijgesteld van extra tol.
Betalen kan automatisch via registratie of incidenteel per rit, met strenge boetes bij niet tijdige betaling.
Kilometerheffing voor vrachtwagens: tol zonder poorten
Sinds 2021 geldt een kilometerheffing voor zware vrachtwagens vanaf 3,5 ton. Hierbij wordt tol geheven op basis van gereden kilometers binnen Nederland, zonder fysieke tolpoorten. Dit systeem maakt gebruik van een on-board unit (OBU) die automatisch registreert en afrekent.
De kilometerheffing draagt bij aan milieuvriendelijker transport en een eerlijkere kostenverdeling.
Toekomst van tol in Nederland
Voor personenauto’s is de A24 Blankenburgverbinding nu de enige tolweg, maar het systeem is tijdelijk en wordt stopgezet zodra de aanlegkosten zijn terugverdiend, wat maximaal 25 jaar kan duren.
Daarnaast wordt onderzocht of er in de toekomst meer slimme tol- en belastingmodellen komen, bijvoorbeeld gekoppeld aan tijd of milieuprestaties. Ook kan de kilometerheffing voor vrachtwagens uitgebreid worden naar meer voertuigtypes en gebieden.
Bronnen: Rijksoverheid, ANWB, Rijkswaterstaat, e-Tol.nl, RDW
