Vandaag om 12:08
2 minuten lezen

Opnieuw gps-storing boven Nederland: tientallen vliegtuigen verliezen signaal

Door: Nationale Transportgids / Fleur Zomer

Op maandagavond 9 november raakten tientallen vliegtuigen boven Nederland zo’n twintig minuten lang hun gps-signaal kwijt. Waarschijnlijk ging het om jamming: het bewust storen van satellietnavigatie. De storing kwam volgens data-analyse van zee, ten noorden van Texel, mogelijk vanaf een schip. Dat blijkt uit onderzoek van NRC. Binnen vier maanden is het de tweede keer dat Nederland zo’n grootschalige verstoring meemaakt. Tot voor kort bleef ons land daarvan verschoond en speelde het probleem vooral in Oost-Europa. Dit meldt NRC.

Piloten melden uitval vlak voor landing

Kees Westerdijk uit Friesland vangt met een antenne op zijn dak signalen van vliegtuigen op en zet die op zijn website FRL Radar. Iets na zes uur zag hij tientallen toestellen tegelijk hun gps verliezen. Zo’n situatie had hij nog nooit meegemaakt, en in eerste instantie vermoedde hij een defect aan zijn eigen ontvanger. De websites Hexbird en GPSwise bevestigen wat er gebeurde. Een KLM-piloot meldde kort voor de landing op Schiphol dat beide gps-systemen van zijn Boeing 737 het hadden begeven. Ook bemanningen van Lufthansa en Air France gaven problemen door. De luchtverkeersleiding bevestigt dat het navigatiesysteem voor naderingen die avond verstoord was en dat zeven toestellen daar bij het landen hinder van ondervonden. Een woordvoerder houdt jamming voor een aannemelijke verklaring. Met hulp van de verkeersleiders kwamen alle toestellen zonder problemen aan de grond. De luchtverkeersleiding heeft het voorval doorgegeven aan de veiligheidsdiensten, en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur stelt een onderzoek in.

Russisch konvooi in de buurt

De Amerikaanse data-analist John Wiseman spoort jamming op aan de hand van navigatiegegevens. Hij zag dat vooral vliegtuigen op grote hoogte werden getroffen, en herleidde de bron tot een punt op zeeniveau ten noorden van Texel. Op dat moment bevonden zich zes schepen onder Russische vlag in dat gebied. Drie daarvan, de Lady D, Lady R en Maia-1, voeren volgens scheepvaartnieuwssites als konvooi met Russische wapens, onder begeleiding van de Russische marine. De schepen en hun eigenaar staan op de Europese sanctielijst, vanwege wapentransporten tussen Noord-Korea, Iran en Rusland. Een Deens en een Frans marineschip hielden het konvooi namens de NAVO in de gaten. Of de storing werkelijk van deze schepen kwam, is niet vastgesteld. De internationale burgerluchtvaartorganisatie ICAO wijst vooral Rusland en Noord-Korea aan als landen die zulke storingen veroorzaken, en heeft beide vorig jaar opgeroepen daarmee op te houden.

Ook West-Europa nu doelwit

Op 23 juli verloren al tientallen vliegtuigen achttien minuten hun gps-signaal, toen in het grensgebied tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Voorheen bleven zulke incidenten beperkt tot de oostgrens van Europa, zoals Finland, Polen, de Baltische staten en Roemenië. De Russische stoorzenders, onder meer in Kaliningrad, hebben te weinig bereik om West-Europa te raken. Vliegtuigen en luchthavens beschikken over reservesystemen, maar ongevaarlijk is jamming niet. Eind 2024 kwamen 37 mensen om bij het neerstorten van een toestel van Azerbaijan Airlines, een ramp die experts aan jamming toeschrijven. De Nederlandse Luchtvaartautoriteit waarschuwde begin dit jaar al dat hybride oorlogsvoering de vliegveiligheid bedreigt. Oud-AIVD’er Eric Schouten van adviesbureau Dyami ziet het gevaar toenemen. Volgens hem kunnen ook drones worden gebruikt om signalen te storen.

Relevante artikelen

Alles van luchtvaart
    • Luchtvaart

    Geopolitiek gooit vrachtstromen om: transporteurs moeten wendbaarder worden

    Vandaag om 09:42
    • Luchtvaart

    Na brandende powerbank op vlucht naar Curaçao doet KLM aangifte tegen passagier

    13 november 2026 om 16:03

Aankomende evenementen

Internationale Dag van de Burgerluchtvaart
  • Landelijk
Dag van de Vrachtwagenchauffeur
  • Landelijk
Kennismiddag verduurzaming scheepvaart
  • Zuid-Holland
Dag van de Historische Maritieme Archeologie in Nederland
  • Flevoland